बहुजन समाज पार्टी बद्दल मला काय वाटते ! भाग बेचाळीसावा

15 Mar

बहुजन समाज पार्टी बद्दल मला काय वाटते !

भाग बेचाळीसावा

३४. स्वार्थी नेत्यांच्या हस्तक्षेपावर प्रतिबंध घालणे.

काही स्वार्थी नेते पैशाची देवघेव करीत असतात. त्यांच्या अशा कृत्यामुळे जनमानसात पक्षाची प्रतिमा बिघडल्या जाते. तरी अशा लोकांच्या कारवाया लक्षात आल्यावर पक्षाने त्यावर वेळीच आवर घालावे असे वाटते.

३५. तिकीट वाटपात पारदर्शकता असण्याबाबत

निवडणुकीच्या काळात तिकीट वाटप करतांना खालच्या स्तरापासून ते वरपर्यंतच्या कार्यकर्त्याचे मनोगत जाणून घेऊनच तिकीट देण्यात यावे; म्हणजे प्रामणिक व निष्ठावान कार्यकर्त्यांना डावलण्यात येणार नाही, याची काळजी घ्यावी. पक्षाच्या बाहेरील उमेदवार निवडणुकीपर्यंत पक्षात राहतात. निवडणूक संपली की निघून जातात, असे निदर्शनास आले आहे. त्यांना पक्षाशी अजिबात निष्टा नसते. तर त्यांना निवडणुकीच्या माध्यमातून काळा पैसा पांढरा करायचा असतो. किंवा त्यांना त्यांच्या पक्षाने तिकीट नाकारले असते. म्हणून अपक्ष राहण्यापेक्षा कोणत्यातरी पक्षाच्या आधाराने निवडणुकीत उभे राहावे. म्हणून ते बी.एस.पी. कडे वळतात असे लक्षात आले आहे. अशा उपऱ्या लोकांना अजिबात तिकीटा देऊ नये असे वाटते. तसेच गुन्हेगारी प्रवृतीच्या व्यक्तीना तिकीटा देणे उचित होणार नाही.

तसेच तिकीट वाटपात पारदर्शकता असणे आवश्यक आहे. पक्षाचा फंड सोडून कोणत्याही नियमबाह्य प्रकारची वैयक्तिकरित्या पैशाची देवाणघेवाण होऊ नये. त्यामुळे कार्यकर्त्यात विश्वासाचे  वातावरण राहण्यास मदत होते.

डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांनी समाजाचे खरे प्रतिनिधी निवडून येण्यासाठी स्वतंत्र मतदार संघाचा आग्रह धरला होता. कारण या पद्धतीने निवडून आलेले खरे समाजाचे प्रतिनिधी दिसले असते, असा त्यांचा उद्देश होता. म्हणून पक्षाने समाजाच्या खऱ्या व्यक्तींनाच व पक्षाशी एकनिष्ठ असणाऱ्यांनाच निवडणुकीत उभे करावे म्हणजे पक्षाच्या कामकाजात नैतिकता टिकून राहील.

३६. महाराष्ट्रातील राज्याबाहेरील व्यक्तींचे प्रभारी पद काढण्याबाबत

उत्तरप्रदेशातील दोन लोकांकडे महाराष्ट्राची कमान सोपवून काही उपयोग झाला असे वाटत नाही. त्याउलट महाराष्ट्रातील कार्यकर्त्यांना मनमोकळेपणाने व स्वतंत्रपणे काम करणे कठीण झाले आहे. पहिलेच महाराष्ट्रातील जागृत व कर्मठ लोक हे स्वाभिमानी वृतीचे आहेत. त्यांना कुणाचे दडपण सहन होत नाही. म्हणून प्रभारीपद काढून स्वतंत्रपणे काम करू देण्याचा प्रयोग करून पहावा. त्यानंतर आढावा घेऊन प्रभारीपदाबाबत फेर निर्णय घ्यावा. मा. कांशीरामजी यांनी मात्र कधीही असे निरीक्षक नेमले नव्हते; तर ते स्वतःच कामाचा आढावा घेऊन नियोजन करीत होते. त्यामुळे महाराष्ट्रातील कार्यकर्ते दडपणाशिवाय मुक्तपणे कामे करीत होते.

३७. काही विशिष्ट मतदार क्षेत्रावर लक्ष केंद्रित करणे

ज्या मतदार संघात पक्षाचा जोर वाढला असेल अथवा दबदबा निर्माण झाला असेल, त्या क्षेत्रावर विशेष लक्ष केंद्रित करण्यात यावे म्हणजे तेथील जागा निवडून आणण्यास सोपे जाईल.

क्रमशः

आर.के.जुमळे,

अकोला

 

बहुजन समाज पार्टी बद्दल मला काय वाटते ! भाग एकेचाळीसावा

15 Mar

बहुजन समाज पार्टी बद्दल मला काय वाटते !

भाग एकेचाळीसावा

३१.  पक्षाचे विशिष्ट कालावधीत अधिवेशन घेणे

मा.कांशीरामजी व मा.श्रीकृष्ण उबाळे असतांना महाराष्ट्रात राज्य स्तरावर एवढेच नव्हे तर जिल्हा व तालुका स्तरावर पक्षाचे अधिवेशने होत होते. तसेच युवक, विद्यार्थी व महिलांचे सुध्दा स्वतंत्रपणे अधिवेशने होत होते. त्यात पक्षाच्या विस्तारावर आढावा घेण्यात येत होता. प्रत्येक युनिट आपल्या क्षेत्रातील कार्याचा अहवाल या अधिवेशनात सादर करीत होते. त्यामुळे त्यांच्या कार्याची प्रेरणा इतर युनिटच्या कार्यकर्त्यांना मिळत होती. अशा उपक्रमामुळे  लहान-सहान कार्यकर्त्यांना पक्षाच्या कामकाजात सामावून घेतल्या जात होते. तीच प्रथा आताही सुरु करावी असे वाटते.

३२.  निवडणुका व इतर काळात मिडीयासोबत संपर्कात राहणे

मिडीयासोबत चांगले संबंध प्रस्थापित करण्याची जबाबदारी काही कार्यकर्त्यांवर सोपवावी. म्हणजे निवडणुका व इतर काळात त्याचा फायदा पक्षाला मिळू शकतो. २०१२ च्या उत्तरप्रदेशच्या विधानसभेच्या निवडणुकीत बी.एस.पी.च्या उमेदवाराचा सहभाग मिडीयाच्या चर्चा सत्राच्या कार्यक्रमात दिसून येत नव्हता. त्यामुळे इतर पक्षाचे उमेदवार मुख्यत: बहीण मायावतीच्या पुतळ्याचा व मिळकतीपेक्षा कमाई जास्त हे दोन मुद्दे घेऊन  विरोधक प्रचार करतांना दिसत होते. त्यामुळे काम चांगले पण प्रतिमा खराब असा काहीसा गोंधळ निर्माण करण्यात ते यशस्वी झाल्यासारखे वाटत होते. २०१२ साली उत्तरप्रदेशची सत्ता जाण्यामागे हेही एक कारण असू शकते. म्हणून पक्षाने निवडणुका व इतर काळात प्रसार माध्यमाच्या संपर्कात राहावे व टी.व्ही. वर सादर होणाऱ्या कार्यक्रमाच्या चर्चासत्रात भाग घेऊन पक्षाची भूमिका जोरकसपणे मांडावे असे वाटते.

३३.  प्रधानमंत्रीसाठी बहीण मायावतीच्या नावाचा प्रचार करणे

अटलबिहारी वाजपेयी प्रधानमंत्री बनण्यापूर्वी राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघाचे लोक अटलबिहारी वाजपेयीची प्रतिमा जनमानसात रुजवित होते. त्यांच्या नावाचे मोठ्या प्रमाणात उदात्तीकरण करीत होते. आमच्या ऑफीसमध्ये हे लोक सांगायचे की, राजीव गांधी हे बोफोर्सच्या भ्रष्टाचाराच्या प्रकरणात गुंतलेले आहेत. तेव्हा भारताला भ्रष्टाचारापासून फक्त अटलबिहारी वाजपेयीच वाचवू शकतात. तेव्हा यानंतर त्यांनाच प्रधानमंत्री बनवायला पाहिजे. ते भाजपचे नाव घेऊन  प्रचार करीत नव्हते  तर अटलबिहारी वाजपेयीच्या नावाचा  प्रचार करायचे. म्हणजेच शेवटी भाजपचाच प्रचार करीत होते.

याचप्रकारे बहुजन समाजाला सत्तेवर आणून त्यांची प्रगती करायची असेल तर बहीण मायावतीलाच प्रधानमंत्री बनवायला पाहिजे. त्याशिवाय दुसरा पर्याय नाही, असा जबरदस्त प्रचार सुरु केला पाहिजे. त्यामुळे पक्षाचा आपोआप प्रचार होतो.

दि.२८.०५.१९३८ च्या जनता पत्रिकेत डॉ.बाबासाहेब आंबेडकर म्हणतात, ‘मला तुमच्यापैकी प्राइम मिनिस्टर झालेला पाहायचे आहे. मला या मुठभर शेटजी-भटजीचे राज्य नको असून ८० टक्के लोकांचे राज्य हवे आहे.’ हे त्यांचे स्वप्न १९३८ सालातले आहे. जेव्हा देशाला स्वातंत्र्य मिळाले नव्हते. तेव्हापासून अजूनही असा प्रधानमंत्री झाला नाही. आता बहीण मायावतीच्या स्वरूपात तसे व्यक्तिमत्व मिळाले आहे. तेव्हा बहुजनांनी सारी शक्ती एकवटून बाबासाहेबांचे स्वप्न खरे करून दाखवावे.

बहीण मायावती यांनी ब्राम्हण वर्गाची साथ जरी सोडली व मुस्लीमांना जवळ केले तरी अनुसूचित जाती/जमाती व काही प्रमाणात ओबीसींना सोबत घेवून बहीण मायावती प्रधानमंत्रीच्या खुर्चीपर्यंत पोहचू शकतात. कारण मुस्लीम वर्ग उत्तरप्रदेशात १८.२ टक्के जरी असला तरी त्यापेक्षा आसाम मध्ये ३०.०९ टक्के, पश्चिम बंगाल मध्ये २५.२ टक्के, केरळमध्ये २४.७ टक्के आहेत. आणि पूर्ण देशात त्यांची टक्केवारी ११.६७ टक्के आहे. तेव्हा बहीण मायावती यांना या लोकांपर्यंत पोहचून, त्यांना विश्वास देवून  आपली ताकद वाढवावी लागेल.

फक्त बहीण मायावती यांनी स्टेजवर भाषण करतांना कागदावर पाहून वाचून दाखविण्यापेक्षा उत्स्फूर्तपणे भाषण द्यावे, अशी बऱ्याच लोकांची अपेक्षा आहे. अशा भाषणाचा जनमानसावर खरा प्रभाव पडत असतो. नाहीतर वाचून दाखविलेले भाषण कंटाळवाणे आणि दुर्लक्षित होण्याचा संभव असतो.

क्रमशः

आर.के.जुमळे,

अकोला

 

 

बहुजन समाज पार्टी बद्दल मला काय वाटते ! भाग चाळीसावा

15 Mar

बहुजन समाज पार्टी बद्दल मला काय वाटते !

भाग चाळीसावा

३०.  पक्षाकडून सांस्कृतिक कार्यक्रम आयोजित करणे

सांस्कृतिक आधारावर असलेल्या असमानतेचे आम्ही बळी आहोत. म्हणून आम्ही अशी संस्कृती निर्माण केली पाहिजे जी समानतेवर आधारीत असेल आणि त्यावर वंचित, उपेक्षित व दलितांचे नियंत्रण असेल. म्हणून पक्षाने सांस्कृतिक कार्यक्रम राबविणे अगत्याचे आहे. परिवर्तनाच्या  ताकदीला सांस्कृतिक स्तरावर मजबूत करण्यासाठी सांस्कृतिक परिवर्तन होणे आवश्यक आहे.

मनुवादी व्यवस्था कालबाह्य रूढी-परंपरा, अंधश्रध्दा, कर्मकांड, दैववाद या ना त्या माध्यमातून लोकांच्या मनात रुजवत असतात. नंतर धार्मिक भावना चेतवून व उन्माद माजवून त्याचा फायदा निवडणुकीत घेतात. म्हणून लोकांमधील अंधश्रद्धा दूर करून वैज्ञानिक दृष्टीकोन रुजविण्यासाठी पक्षाने ठोस भूमिका वठविली पाहिजे. बाबासाहेबांनी लिहिलेल्या भारतीय घटनेत लोकांमध्ये वैज्ञानिक दृष्टीकोन वाढविला पाहिजे असे नमूद केले आहे. म्हणून या तत्वाचा प्रचार आणि प्रसार करणे हे पक्षाचे कर्त्यव्य ठरते.

तिरुपती, शेगाव, शिर्डी अशा अनेक ठिकाणच्या देवस्थानात बहुजनांनी दिलेल्या देणगीचे करोडो रुपयाची धनसंपत्ती अडकून पडलेले आहेत. त्याचा उपयोग देशाच्या व बहुजनांच्या विकासासाठी करता येऊ शकतो. डॉ. पंजाबराव देशमुख यांनी देवालयाचे राष्ट्रीयीकरण करून ती संपती देशाच्या विकासासाठी लावावी असे खाजगी विधेयक संसदेत मांडले होते. परंतु ते मान्य झाले नाही. म्हणून सांस्कृतिक कार्यक्रम आयोजित करून लोकांचे मत परिवर्तन व प्रबोधन करणे आवश्यक आहे.

समाजाचे भौतिक आणि मानसिक शोषण थांबले पाहिजे.  त्यासाठी परिवर्तनाची अत्यंत गरज आहे. म्हणून असे सांस्कृतिक कार्यक्रम पक्षाने वेळोवेळी आयोजित केले पाहिजे असे वाटते.

डॉ.बाबासाहेब आंबेडकर यांनी कवी वामनराव कर्डक यांना म्हणाले होते की, ‘तुमचे एक गाणे माझे दहा भाषणांची  बरोबरी करते.’ म्हणजेच मनोरंजनातून केलेल्या प्रबोधनाचा पगडा जनमानसावर जबरदस्त होत असतो. कोणताही लढा, चळवळ प्रबोधनाशिवाय यशस्वी होत नाही.

मी दिल्लीच्या बी.एस.पी. ऑफिसमध्ये काम करतांना ‘मानव लीला’ची सी.डी. पाहिली होती. त्यात मागासवर्गीयांवर होत असलेला अन्याय-अत्याचार, आपल्या महापुरुषांचा संघर्ष व त्याचसोबत स्थानिक नेत्यांचे भाषणे इत्यादी चित्रित करण्यात  आले होते.

उत्तरप्रदेशात रामलीलाचा कार्यक्रम रात्रभर चालत असतो. त्या माध्यमातून लोकांच्या मनावर धार्मिक भावनेचा पगडा  बसविला जातो. त्याचा फायदा मग भाजपला निवडणुकीत मिळत असतो. त्याच धर्तीवर मानव लीलाचा कार्यक्रम सुध्दा रात्रभर केल्या जात होता. त्यात बहुजन समाजावर मनुवादी व्यवस्थेत कसा अन्याय-अत्याचार होत होता, हे दाखविल्यामुळे त्याचा फायदा बी.एस.पी.ला मिळत होता.

तसेच बी.एस.पी. उत्तरप्रदेशात सत्तेत आल्यावर सरकारी स्तरावर आंबेडकर, पेरियार, शाहूजी, फुले, बिरसा मुंडा, गुरु घासिदास यांचे महोत्सव मेळावे आयोजित केले. होते. मला आठवते, जेव्हा अडवाणी यांनी पेरियार रामस्वामी यांचा मेळावा लखनौत न घेता दिल्लीत घ्यावा, असे मा. कांशीरामजी यांना सुचविले. तेव्हा मा. कांशीरामजी त्यांना म्हणाले होते की, जेव्हा आमची सत्ता दिल्लीत येईल, तेव्हा आम्ही दिल्लीला सुध्दा मेळावे घेऊ. या मेळाव्याचा जबरदस्त पगडा जनमानसावर उमटत असतो. म्हणून महाराष्ट्रात सुध्दा जलसा, भजन, जागृतीजत्था व पथनाट्याद्वारे जबरदस्त प्रबोधन केल्या जाऊ शकते.

पूर्वी बामसेफ संघटनेच्या जडणघडणेत जागृती जत्थाचा अंतर्भाव होता. तसेच ‘बुद्धिस्ट रिसर्च सेंटर’ची पण स्थापना केली होती.

तरी बी.एस.पी.ने सांस्कृतिक कार्यक्रमावर भर द्यावा असे वाटते. कारण ह्या कार्यक्रमाद्वारे बाबासाहेबांनी म्हटल्याप्रमाणे गुलामांना गुलामगिरीची जाणीव करून दिली की तो बंड करून उठल्याशिवाय राहत नाही. याची प्रचीती येते.

क्रमशः

आर.के.जुमळे,

अकोला

 

 

बहुजन समाज पार्टी बद्दल मला काय वाटते ! भाग एकोणचाळीसावा

15 Mar

बहुजन समाज पार्टी बद्दल मला काय वाटते !

भाग एकोणचाळीसावा

भारतीय संविधानाने अनुसूचित जाती/जमाती व अन्य मागासवर्गीय वर्गाला सरकारी नोकरीत राखीव जागा दिल्या आहेत. तथापि त्या प्रमाणात जागा भरल्या जात नाहीत, म्हणून वर्षोनुवर्षे अनुशेष निर्माण होत असतो. हा अनुशेष कित्येक वर्षापासून कित्येक लाखाचा साचलेला आहे. त्यामुळे उचित रोजगाराअभावी ह्या वर्गाचे अतोनात नुकसान होत आहे. समाजात येणाऱ्या नोकऱ्या व त्या माध्यमातून येणारा पैसा व आर्थिक सुबत्ता मनुवाद्यानी रोखून धरला आहे. या प्रश्नाकडे मागासवर्गीय कामगार संघटना सोडल्या तर इतर कोणत्याही राजकीय पक्षाचे लक्ष गेलेले नाही. म्हणून बी.एस.पी.ने हा मुद्दा अग्रस्थानी घ्यायला पाहिजे असे वाटते. त्यामुळे बेरोजगार लोकांचा पक्षाला पाठिंबा मिळाल्याशिवाय राहणार नाही.

१९८९ साली बी.एस.पी., जनता पार्टी व काही प्रादेशिक पक्षांना सोबत घेऊन परिवर्तनशील मोर्चा बनविण्यात आला होता. त्यात पाच सूत्री सामाजिक परिवर्तनाचा कार्यक्रम ठरविण्यात आला होता. १. सन्मानासाठी संघर्ष, २. मुक्तीसाठी संघर्ष, ३. समानतेसाठी संघर्ष ४. जाती अंत आणि तोडलेल्या जातीत भाईचारा निर्माण करून जोडण्यासाठी संघर्ष व ५. अस्पृश्य, अन्याय, अत्याचार आणि दहशतवादा विरुध्द संघर्ष. तसेच पाच सूत्री आंदोलन म्हणजे १. भारतीय किसान मजदूर आंदोलन २. सफाई मजदूर आंदोलन ३. दस्तकार आंदोलन ४. शरणार्थी आंदोलन व ५. भागीदारी आंदोलन. अशा आंदोलनाच्या दिशा ठरविण्यात आल्या होत्या.

आंदोलनाच्या संदर्भात बी.एस.पी.ने मार्ग ठरविले होते. ते असे – १. सायकल मार्च २. लहानमोठ्या मिटिंगा आयोजित करणे ३. लहानमोठे रॅली आयोजित करणे ४. वेगवेगळ्या विषयावर साहित्य निर्मिती करणे व ५. कार्यकर्त्यांसाठी कॅडर कँप आयोजित करणे. जनतेच्या प्रश्नावर लढा देतांना या बाबी लक्षात घेणे आवश्यक वाटते.

हे खरे आहे की, मनुवादी सरकार बहुजनांसमोर समस्या निर्माण करीत असतात व त्याच्या निराकरणासाठी बहुजन समाजाला आपली शक्ती खर्च करावी लागते. तरीही मुल रडल्याशिवाय आई पण दुध पाजत नाही. म्हणून लढल्याशिवाय कोणतेही सरकार समस्या सोडवित नाहीत, हा अनुभव आहे. ‘मागितल्याने फक्त भीक मिळते पण लढल्याने हक्क मिळतात.’ असे बाबासाहेब म्हणायचे. येथे गरज+ इच्छा +शक्ती हे तत्व लागू पडते. ज्या गोष्टीची गरज आहे, ती मिळविण्यासाठी इच्छा निर्माण झाली की शक्ती एकवटल्या जाते. त्यातूनच संघटन तयार होते. संघटनेद्वारे प्रश्न सुटतात.

त्यांनी महागाई, बेरोजगार, शिक्षणातील बाजारूपणा, व्यसनाधीनता, भ्रष्टाचार, दलित व महिलांवरील अन्याय-अत्याचार, गरिबी असे अनेक प्रश्न निर्माण केले आहेत. तेव्हा अशा प्रश्नांना घेऊन लढे उभारले तर जनता सोबत राहतील व त्याचा फायदा निवडणुकीत मिळू शकतो.

राजकारणाचा मार्ग हा अनेक संकटानी भरलेला काटेरी मार्ग असला तरी त्या मार्गाने चालल्याशिवाय बहुजन समाजाचे मुलभूत प्रश्न सुटणार नाहीत, हेही तेवढेच खरे आहे.

क्रमशः

आर.के.जुमळे,

अकोला

 

 

बहुजन समाज पार्टी बद्दल मला काय वाटते ! भाग अडतिसावा

14 Mar

बहुजन समाज पार्टी बद्दल मला काय वाटते !

भाग अडतिसावा

मुंबई राज्य सरकारच्या विरोधात ७ नोव्हेंबर १९३८ रोजी कामगारांनी केलेल्या संपाचे डॉ.बाबासाहेब आंबेडकरांनी केवळ समर्थन केले नाही तर त्या संपाचे त्यांनी नेतृत्व सुध्दा केले होते. साम्यवादी संघटनाच्या सहकार्याने हा संप यशस्वी केला होता. ट्रेड डीस्प्युट बिलाच्या विरोधात बाबासाहेबांनी १६ ऑक्टोबर १९३८ रोजी मुंबईतील कामगार मैदानावर स्वतंत्र मजूर पक्ष व इतर कामगार संघटनाच्या वतीने ५० हजार कामगारांची प्रचंड सभा भरविली होती. त्यामुळे स्वतंत्र मजूर पक्षात शेतकरी-कामगारांच्या लढ्यामुळे  दलितांशिवाय बहुजन समाजातील इतर जाती सुध्दा आकर्षित झाल्या होत्या. ही बाब १९३७ सालच्या पहिल्या प्रांतिक निवडणुकीत स्वतंत्र मजूर पक्षाला जे यश मिळाले त्यावरून सिध्द झाले होते.

ग्रामीण क्षेत्रातील जिल्हा परिषद, पंचायत समित्या व ग्रामपंचायतीच्या निवडणुकांवर शेतकरी-शेतमजुरांचा प्रभाव असतो. त्यातूनच पुढे आमदार व खासदारांचा मार्ग जात असतो. म्हणून हे सत्तेचे केंद्रे काबीज करण्याकरीता शेतकरी-शेतमजुरांचे जीवन-मरणाचे प्रश्न हाताळणे आवश्यक आहे.

२३ ऑक्टोबर १९६४ रोजी आर.पी.आय. ने दादासाहेब गायकवाड यांच्या नेतुत्वात ‘कसेल त्याची जमीन पण नसेल त्याचे काय?’ हा मुद्दा घेऊन भूमिहीन शेतकरी-शेतमजुरांचा क्रांतीकारी देशव्यापी मोर्चा दिल्लीच्या संसद भवनावर नेला होता. ६ डिसेंबर १९६४ पासून ‘जेलभरो सत्याग्रहाचे आंदोलन’ सुरु झाले. हे आंदोलन दोन महिन्या पर्यंत चालले. त्यावेळी चार लाखाच्या वर सत्याग्रही कारागृहात गेले होते.

या आंदोलनात दलितांसोबतच अन्य मागासवर्गीयांनी सुद्धा भाग घेतला होता. जनतेच्या मुलभूत प्रश्नावर लढे उभारले तर लोक जाती-पातीचा विचार न करता समान हितसंबंधासाठी व वर्गीय भूमिकेवर राजकीय क्षेत्रात सहभागी होऊ शकतात. हे एक त्याचे उदाहरण आहे. त्यामुळे रिपब्लिकन पार्टीला जात-वर्ण-वर्ग दृष्ट्या सर्वसमावेशक असे स्वरूप प्राप्त झाले होते. दलित, आदिवासी, मागासवर्गीय यांना एकत्र गुंफणारा असा हा लढा होता. याचा परिणाम म्हणून लोकसभेचा एक खासदार व अन्य राज्यात आमदार निवडून आले होते. त्यावेळी आर.पी.आय.ला १२.७१ टक्के मते मिळून राष्ट्रीय पक्षाचा दर्जा मिळाला होता. त्यामुळे भांडवलदार व जमीनदारांचे हितसंबंध धोक्यात आले होते. या आंदोलनाला मिळालेला अभुतपुर्व यश पाहून कॉग्रेसला मोठा धक्का बसला. कॉग्रेसने आर.पी.आय.ला फोडण्याचे कारस्थान रचले. परिणामतः नंतरच्या काळात आर.पी.आय.चा राष्ट्रीय दर्जा जावून हत्ती चिन्ह मोकळे करण्यात आले.

म्हणून बी.एस.पी.ला सर्वंव्यापी स्वरूप येण्याकरीता आणि जनाधार मिळविण्यासाठी बहुजन समाजातील सर्व जातींना घेऊन भूमिहीन, बेरोजगार, शेतकरी-शेतमजुरांचे लढे उभारणे आवश्यक आहे.

सद्यस्थितीत आदिवासी, दलित, विमुक्त-भटके, शेतकरी यांचे अलग अलग आंदोलन तसेच स्त्री मुक्ती, ओबीसी, मराठा यांचे सुध्दा अलग अलग आंदोलन चाललेले असते. या सर्वांची सांधेजोड करून एक सामायिक असा लढा उभारला तर पक्षाला व्यापक स्वरूप मिळू शकते.

क्रमशः

आर.के.जुमळे,

अकोला

 

 

बहुजन समाज पार्टी बद्दल मला काय वाटते ! भाग सदतिसावा

14 Mar

बहुजन समाज पार्टी बद्दल मला काय वाटते !

भाग सदतिसावा

महाराष्ट्रात शेतकरी जाती म्हणजे मराठा-कुणबी ३१ टक्के, माळी ३ टक्के, धनगर ५ टक्के आणि तेली २ टक्के असे ४१ टक्के जाती आहेत. तर शेतमजूर जाती म्हणजे अनुसूचित जाती १६.५ टक्के, अनुसूचित जमाती ९.२७ टक्के असे जवळपास २६ टक्के जाती आहेत. या दोन्हीही वर्गात सुध्दा आलटूनपालटून काही शेतकरी-शेतमजूर असू शकतात.

शेतकऱ्यांचे प्रश्न म्हणजे प्रामुख्याने शेतमालाला उचित भाव न मिळणे हा आहे, तर शेतमजुरांचे प्रश्न म्हणजे उचित मजुरी न मिळणे हा होय. शेतकऱ्यांना वाटते मजुरांचे दर वाढल्याने शेती परवडत नाही. पण प्रत्यक्षात खत, बी-बियाणे, औषधी यांचे भरमसाठ वाढलेले दर व कर्जाचे डोंगर उभा झाल्याने व त्याचबरोबर  व्यापाराकडून आणि बाजारात शेतमालाला उचित भाव मिळत नसल्याने शेती परवडत नाही. एकीकडे शेतमालाला उचित भाव मिळत नाही. दुसरीकडे कर्जाचे डोंगर साचत जाते. अशा अवस्थेत त्यांना जगणे कठीण झाले आहे. म्हणून शेतकऱ्यांच्या आत्महत्या दिवसोंदिवस वाढत आहेत. त्याचसोबत शेतमजुरांना जीवन जगण्यासाठी आवश्यक असलेली मजुरी मिळत नाही. म्हणून  शेतकऱ्यांना न्याय मिळवून दिला तर शेतमजुरांना सुध्दा न्याय मिळू शकतो. म्हणून या दोघांचेही प्रश्न घेऊन पक्षाने आंदोलन उभे केले तर पक्षाला ताठ उभे राहण्यास या वर्गाचा आधार मिळू  शकतो.

कारखान्यात उत्पन्न होत असलेल्या वस्तूचा भाव कारखानदार ठरवून बाजारात आणतात. पण शेतकरी मात्र आपल्या शेतमालाचा भाव स्वत: न ठरविता ते व्यापारी ठरवीतात. आणि एकदा का माल व्यापाऱ्यांकडे गेला की त्या मालाचे भाव गगनाला भिडतात. असा विचित्र प्रकार या देशात पाहायला मिळतो.

भारताची अर्थव्यवस्था प्रामुख्याने शेतीप्रधान व मागासलेली असल्याने व शेतीवर ७० टक्के पेक्षा जास्त जनता अवलंबून असल्याने शेतकऱ्यांचा लढा पक्षाने उभारणे महत्वाचे आहे.

डॉ.बाबासाहेब आंबेडकरांनी दलित-बहुजनांनी आपल्या सर्वांगीण विकासासाठी एकत्रित येऊन संघर्षसिद्ध होण्यासाठी १९३६ साली स्वतंत्र मजूर पक्षाची स्थापना केली. या पक्षाच्या जाहीरनाम्यात शेतकरी-मजूर-कामगार या बहुजन वर्गाच्या उन्नतीला अग्रक्रम दिला होता. त्यांनी महाराष्ट्रातील कोकणात खोतांकडून होणारे  कुळांचे शोषण थांबविण्यासाठी खोती निर्मुलांची चळवळ चालविली. ठिकठीकाणी शेतकऱ्यांच्या जागृतीसाठी परिषदा घेतल्या होत्या. त्यांनी १७ सप्टेंबर १९३७ रोजी मुंबई विधिमंडळात खोती निर्मुलन विधेयक मांडले होते. त्यांनी १० जानेवारी १९३८ रोजी मुंबई विधिमंडळावर शेतकऱ्यांचा प्रचंड मोर्चा नेला होता. अशा तऱ्हेने बहुजन समाजातील शेतकऱ्यांसाठी त्यांनी प्रखर लढा उभारला होता. हे कुळ म्हणजे प्रामुख्याने कुणबी-मराठा  जातीचा वर्ग होता. बाबासाहेबांनी स्वतंत्र मजूर पक्षातर्फे शेतमजुरांचे किमान वेतन निश्चित करण्यासाठी चळवळ उभारली होती. त्या आंदोलनामुळेच शेतमजुरांना १९४८ च्या किमान वेतन कायद्यातील तरतुदींचा लाभ झाला आहे. त्याशिवाय कामाचे तास सुध्दा निश्चित झाले आहे.

क्रमशः

आर.के.जुमळे,

अकोला

 

 

बहुजन समाज पार्टी बद्दल मला काय वाटते ! भाग छत्तीसावा

14 Mar

बहुजन समाज पार्टी बद्दल मला काय वाटते !

भाग छत्तीसावा

२९.  जनतेच्या प्रश्नावर आंदोलन करणे

मा.कांशीरामजी म्हणायचे की, ‘Power will be the product of struggle,’ सत्ता ही संघर्षाची उपज आहे.’

गुरु गोविंदसिंग म्हणाले होते की,

‘कोई किसीको राज न दे है,

जो ले है वो निज बल से ले है !’

म्हणूनच लढा दिल्याशिवाय लक्ष्य साध्य करता येत नाही. हे लक्षात घेतले पाहिजे.

एक शायर म्हणतो,

‘नारो पे बंदीशे है तो चीखे बुलंद कर, तेरे खामोशी का फायदा उठा रहे है लोग !’

यावरून संघर्ष, आंदोलन, लढा  आवश्यक आहे,  हे आपल्या लक्षात येते.

हाच मुद्दा एका जिल्ह्याच्या कलेक्टरने आम्हाला सांगितला होता. एकदा तो कलेक्टर त्यांचे जवळचे मित्र असलेले आमच्यापैकी एकाकडे जेवायला आले होते. त्यावेळी आम्ही पी.बी.एस.पी. (पे बॅक टू सोसायटी प्रोग्राम) चे कार्यकर्ते त्यांचेशी चर्चा करण्यासाठी बसलो होतो.

मी आणि पंजाब खंडारे वीजकेंद्राजवळील वसलेल्या झोपडपट्टीतील सुशिक्षित आणि तरुण मुलांना दर रविवारी एक-दीड तास बहुजन समाज पार्टीची विचारधारा समजावून सांगत होतो. त्यापूर्वी हे सारेच लोक रिपब्लिकन पार्टी-आठवले गटात काम करीत होते. परंतु आमच्या प्रबोधनामुळे तेथील तो पूर्ण गट बहुजन समाज पार्टीमध्ये सामील झाला. त्यात बौद्धांशिवाय काही ओ.बी.सी. पण होते. मोठी वसाहत होती. पण त्यांची घरे सरकारी जागेवर अतिक्रमण करून बांधल्याने त्या वसाहततीत वीज पुरवठा करण्यात येत  नव्हता. तेव्हा हा विषय आम्ही कलेक्टरसमोर मांडला. तेव्हा त्यांनी सांगितले होते की, निवेदन तयार करून जिल्हाधिकारी कार्यालयावर मोर्चा घेऊन या. म्हणजे मी त्यावर कार्यवाही करतो.

चर्चेत त्यांनी सांगितले होते की, सर्वसामान्य लोकांचे प्रश्न सुटले तरच लोक त्या पक्षाकडे झुकतात. तत्वज्ञान हे विद्वान लोकांसाठी असते तर सर्वसामान्य लोकांना त्यांचे जीवन-मरणाचे प्रश्न महत्वाचे वाटतात. लोकांच्या प्रश्नासाठी शिवसेना सतत संघर्ष करून प्रशासनावर दबाव निर्माण करतात.  म्हणून लोक त्यांच्या सोबत राहतात. निवडणुकीत त्यांना मते देतात, असेच धोरण बी.एस.पी.ने सुध्दा अवलंबवावे असे वाटते.

क्रमशः

आर.के.जुमळे,

अकोला

 

 

बहुजन समाज पार्टी बद्दल मला काय वाटते ! भाग पस्तीसावा

14 Mar

बहुजन समाज पार्टी बद्दल मला काय वाटते !

भाग पस्तीसावा

२८. बंद पडलेले वर्तमानपत्र परत सुरु करणे.

‘ज्या चळवळीला वर्तमानपत्र नसते त्या चळवळीची अवस्था पंख नसलेल्या पक्षासारखी असते.’ असे बाबासाहेब म्हणायचे. पूर्वी पक्षाने प्रकाशित केलेले मराठीत ‘बहुजन नायक’ व हिंदीत ‘बहुजन संघटक’ असे दोन प्रमुख साप्ताहिक वाचण्यात येत होते. या पेपरद्वारे चळवळीची हालचाल कळत होती. पक्षाच्या राजकारणाची दिशा कळत होती. मान्यवरांचे मार्गदर्शन मिळत होते. त्यातील  लेख वाचून प्रबोधन होत असे. आमच्यासारखे कार्यकर्ते हे पेपर नोकरीच्या ठिकाणी घरोघरी जावून वाटत असत. त्यामुळे या निमित्ताने लोकांशी संपर्क राहत होता. नंतरच्या काळात दोन्हीही पेपर बंद करण्यात आल्याने विरोधकांनी पक्ष अथवा नेतृत्वावर केलेल्या चिखलफेकीची सत्य बाजू कळण्यास मार्ग उरला नाही. त्यामुळे पक्ष वाढीला मोठी खीळ बसली आहे.  इतर मनुवादी व भांडवलवादी पेपर आपल्या विरोधातील प्रचारासाठी त्यांच्या माध्यमाचा सर्रास वापर करीत असतात, ही गोष्ट काही लपून राहिलेली  नाही.

लोकं आपल्या वर्तमानपत्राअभावी त्यांचे वर्तमानपत्र रोज वाचीत असतात. त्यात प्रदर्शित झालेले मते वाचून ते आपले मते बनवित असतात. ते मते आपले स्वतःचे पण असू शकत नाहीत. त्यामुळे जनमत आपल्या बाजूने वळविण्याऐवजी कित्येकवेळा आपल्या विरोधात गेल्याचे चित्र दिसून येते.

असे कित्येकदा अनुभवास आले होते की, भाजपचे अटलबिहारी वाजपेयी किंवा एल.के.अडवाणी कुठेतरी एखाद्या लहानशा कार्यक्रमात बोलले तरी त्याची बातमी पेपरमध्ये ठळकपणे येत होती.  पण मा. कांशीरामजी यांच्या मोठमोठ्या सभा व्हायच्या पण त्याची कुठेही बातमी झळकत नव्हती.

मी दिल्लीला असतांना प्रत्यक्ष पाहिले की, १५ मार्च १९९१ रोजी देशभरात फिरलेल्या ‘परिवर्तन रॅली’च्या समारोपाच्या सभेला देशभरातून ५ लाखाच्या वर लोक आले होते, पण दुसऱ्या दिवशीच्या पेपरमध्ये या सभेचा वृतांत न देता राजघाट वरील म.गांधीच्या समाधीला नुकसान केलेल्या प्रकरणाचा बी.एस.पी.च्या कार्यकर्त्यावर दोषारोप करून प्रत्येक वर्तमानपत्रानी गाजावाजा करून या सभेच्या भव्यतेला दाबण्याचा प्रयत्न केला. ऐवढेच नव्हेतर नंतरही दोन-तीन दिवस सतत मा. कांशीरामजी व बहीण मायावती  यांना अटक करावी असे संपादकीय लेख प्रकाशित झाले होते. परंतु जेव्हा या प्रकरणाचा छडा मा.कांशीरामजी यांनी लावला तेव्हा लक्षात आले की, हे प्रकरण कॉग्रेसच्या लोकांनी घडवून आणले. या बाबतीत त्यांनी राजीव गांधी यांना फोन करून खडसावले, या प्रसंगाचा मी प्रत्यक्ष साक्षीदार आहे. कारण त्यावेळी मी बी.एस.पी.च्या दिल्ली येथील केंद्रीय कार्यालयात काम करीत होतो. दुसऱ्या दिवशी पत्रकार परिषद घेऊन ही बाब त्यांनी पत्रकाराच्या नजरेस आणली. तेव्हापासून हे प्रकरण भांडवलदाराची मालकी असणाऱ्या व ब्राम्हणवादी मानसिकता असणाऱ्या संपादकांनी निमुटपणे बंद केले.

बहीण मायावतीची संपत्ती उत्पन्नापेक्षा जास्त असल्याचे  व सी.बी.आय.ने त्यावर केलेली चौकशीचे प्रकरणे प्रसार माध्यमे सतत राहून राहून प्रचारात आणत असते. त्याची दुसरी बाजू सर्वसामान्य लोकांना कळत नाही. त्यामुळे बहीण मायावतीची प्रतिमा खराब करण्यास काही प्रमाणात ते यशस्वी होतात.  एखाद्या व्यक्तीविषयी संशय फार लवकर पसरविला जातो, परंतु तो पुसून टाकायला मात्र दीर्घकाळ लागतो. आपली जर प्रसार माध्यमे असती तर या प्रकरणाची दुसरी बाजू जनतेला कळली असती. तरी बी.एस.पी. ने पुन्हा पेपर सुरु करावेत असे वाटते. एवढेच नव्हेतर महाराष्ट्रात जसे शिवसेनेने  ‘सामना’, कॉंग्रेसने ‘लोकमत’, भाजपने ‘तरुण भारत’ नावाचे  दैनिक वर्तमानपत्र सुरु केले,  तसेच पक्षाने सुध्दा दैनिक वर्तमानपत्र सुरु करावे  असे वाटते.

पूर्वी बामसेफ संघटनेच्या जडणघडणेत बातमीपत्र व प्रकाशनाचा अंतर्भाव होता. म्हणून आताही या मुद्याकडे परत विशेष लक्ष देण्यात यावे असे वाटते.

क्रमशः

आर.के.जुमळे,

अकोला

 

 

बहुजन समाज पार्टी बद्दल मला काय वाटते ! भाग चौतीसावा

14 Mar

बहुजन समाज पार्टी बद्दल मला काय वाटते !

भाग चौतीसावा

२६. बहुजन समाजात कार्यरत असलेल्या बामसेफ/एम्बस सारख्या संघटनांशी समन्वय ठेवणे

मुळात मा. कांशीरामजींनी स्थापन केलेल्या बामसेफ मधून फुटून बी.डी.बोरकर आणि वामन मेश्राम यांचे अलगअलग बामसेफ संघटना सध्या कार्यरत आहेत. तसेच पुर्वी मा. कांशीरामजी असतांना पी.बी.एस.पी. या संघटनेत काम केलेले विजय मानकर यांनी सुध्दा एम्बस नावाची वेगळी संघटना स्थापन केली. या संघटनेत मुख्यत: कर्मचारी-अधिकारी वर्ग ओढल्या गेला आहे. त्यांनी आर्थिक व बौद्धिक साधनांची मोठ्या प्रमाणात निर्मिती केली आहे. यांच्या संघटनेचे नियमित अधिवेशने, कॅडर कॅम्पस, मिटींगा होत असतात. वामन मेश्राम आपल्या कार्यक्रमाच्या पोस्टरवर मा. कांशीरामजी यांचा फोटो छापतात.

या  संघटनांच्या विचारधारा पक्षाच्या विचाराधाराशी समान आहेत. तेव्हा या संघटनांशी सौहार्दपूर्ण नाते निर्माण करून त्याचा पक्षाला उपयोग करून घ्यावा असे वाटते. त्यामुळे त्यांचेशी जुळलेला बहुजन समाजातील कर्मचारी-अधिकारी वर्ग जवळ येतील.

तसेच आदिवासी व ओबीसींच्या संघटना कार्यरत आहेत. ओबीसी सेवा संघ व मराठा सेवा संघ ह्या संघटना त्यांच्या समाजातील कर्मचारी-अधिकारी वर्गात काम करीत असतात. त्यांचेशी पण बी.एस.पी. ने समन्वय साधला पाहिजे असे वाटते. त्यामुळे पक्षाला व्यापक स्वरूप मिळेल.

२७. इलेक्ट्रॉनिक मीडियाची निर्मिती करणे.

इतर प्रिंट मीडिया व इलेक्ट्रोनिक मीडिया आपल्या विरोधातील प्रचारासाठी त्यांच्या माध्यमाचा वापर करीत असतात. म्हणून पक्षाने आता स्वतःचे इलेक्ट्रोनिक मीडिया (टी.व्ही.चॅनेल) निर्माण करावेत असे वाटते. जयललिता व नरेंद्र मोदी या नेत्यांचे स्वत:चे टी.व्ही.चॅनेल्स आहेत असे ऐकिवात आहेत. त्याचप्रमाणे पक्षाने सुध्दा पक्षाचा प्रचार-प्रसार करण्यासाठी पूर्ण भारतभर नेटवर्क तयार करावे असे वाटते.

तसेच या इलेक्ट्रोनिक मीडिया द्वारे टी.व्ही. वर जे राजकीय चर्चा घडवून आणतात, त्यात बी.एस.पी.ची बाजू प्रभावीपणे मांडण्यासाठी पक्षाने योग्य प्रतिनिधी पाठवावेत. कारण ही चर्चा बुद्धिवादी वर्ग ऐकत असतात. त्यावरून ते आपले मत बनवीत असतात. म्हणून पक्षाची बाजू लोकांसमोर येणे फार आवश्यक आहे. त्यामुळे गैरसमज होण्यास वाव राहणार नाही.

क्रमशः

आर.के.जुमळे,

अकोला

 

 

बहुजन समाज पार्टी बद्दल मला काय वाटते ! भाग तेहत्तीसावा

14 Mar

बहुजन समाज पार्टी बद्दल मला काय वाटते !

भाग तेहत्तीसावा

डॉ.बाबासाहेब आंबेडकर यांनी पुरोगामी पक्षाने एकत्र येऊन  समान कार्यक्रमाच्या आधारावर सामंजस्य निर्माण करण्याचे धोरण अवलंबिले  होते, असा उल्लेख य.दी.फडके यांनी लिहिलेल्या ‘डॉ.आबेडकरांचे मारेकरी अरुण शौरी’ या पुस्तकात आला आहे. त्यात लिहिले आहे की, ‘१९५२ च्या सार्वत्रिक लोकसभेच्या निवडणुकीसाठी शेड्युल्ड कास्ट फेडेरेशनतर्फे बाबासाहेबांनी जो जाहीरनामा प्रसिध्द केला त्यामध्ये दलित, आदिवासी व अन्य मागासवर्गीय यांची सर्वांगीण प्रगती होण्यासाठी देशातील दारिद्र्य व निरक्षरता यांचे निर्मूलन होण्याची आवश्यकता स्पष्ट केली होती. या निवडणुकीत शेड्युल्ड कास्ट फेडेरेशनचा कॉंग्रेस, हिंदूसभा, राष्ट्रीय स्वयंसेवक संघ इत्यादिंना तीव्र विरोध असला तरी आचार्य कृपलानीचा कृषक मजदूर पक्ष, समाजवादी पक्ष, तामिळनाडूतील जस्टीस पार्टी इत्यादी पक्षांनी आघाडी स्थापन केल्यास त्यांना सामील होण्याची शेड्युल्ड कास्ट फेडेरेशनची तयारी होती. या निवडणुकीसाठी शेड्युल्ड कास्ट फेडेरेशनने मुंबई प्रांतात समाजवादी पक्ष व काही जागांसाठी शेतकरी कामगार पक्षाशी सुध्दा युती केली होती.’

महाराष्ट्रात आर.पी.आयचे अनेक गट कार्यरत आहेत. त्यांचेही काही ठिकाणी पॉकेट्‌स आहेत. जसे प्रकाश आंबेडकर याच्या भारिप-बहुजन महासंघाचे कार्य अकोला, नांदेड  जिल्ह्याच्या परिसरात चांगले आहे. जोगेंद्र कवाडे यांचे नागपूर, रा.सु.गवई यांचे अमरावती, गंगाधर गाडे यांचे औरंगाबाद, तर रामदास आठवले यांचे पुणे-मुंबई या परिसरात थोडेफार कार्य आहे, हे सत्य नाकारता येत नाही. हे सारे आंबेडकरी विचारांचे गट एकत्र आलेत तर महाराष्ट्रात काही ठिकाणी आमदार, खासदार निवडून येऊ शकतात. १९५२, १९५७ च्या निवडणुकीत शेडयुल्ड कास्ट फेडरेशन व रिपब्लिकन पार्टीचे आमदार, खासदार निवडून आले होते.

तसेच पश्चिम महाराष्ट्रात धनगर समाजाचे महादेवराव जानकर जे पूर्वी मा. कांशीरामजी असतांना बी.एस.पी. मध्ये काम करायचे, त्यांनी नंतर वेगळा पक्ष काढून आमदार निवडून आणले. तसेच कोकणात कुणबी समाजाची सुध्दा राजकीय संघटना आहे. शेतकरी कामकरी पक्ष सुध्दा पनवेल-रायगड च्या परिसरात काम करतात. त्यांचेही आमदार निवडून येत असतात. तेव्हा अशा बहुजन समाजातील संघटनांसोबत बी.एस.पी.ने जवळचे संबंध निर्माण करावेत असे वाटते.

जो लहानपण घेतो तोच भविष्यात मोठा होतो. म्हणून बी.एस.पी.ने लहानपण घेऊन समविचारी, परिवर्तनवादी पक्षाकडे, गटाकडे, संघटनेकडे जावून सामायिक मोट बांधावी असे वाटते.

सध्या मनुवादी व्यवस्थेने राष्ट्रीय स्तरावर मतदारांसमोर दोनच पर्याय उपलब्ध करून ठेवले आहेत. एक कॉग्रेस प्रणीत यूपीए व  दुसरा भाजप प्रणीत एनडीए. मतदार कॉग्रेसला विटलेत की भाजपाला सत्तेवर आणतात. भाजपला विटलेत की कॉग्रेसला सत्तेवर आणतात. म्हणजे आलटूनपालटून दोघेही वर्षोनुवर्षे सत्ता उपभोगत असतात. याशिवाय त्यांच्या समोर सशक्त असा तिसरा पर्याय दिसत नाही. हीच खेळी आता बी.एस.पी.ने खेळली पाहिजे असे वाटते. म्हणून राष्ट्रीय स्तरावर समविचारी पक्षांना, गटांना एकत्र करून ‘परिवर्तनशील मोर्चा’ बनविण्यासाठी बी.एस.पी.ने पुढाकार घ्यावा. म्हणजे जनतेला सशक्त असा तिसरा पर्याय मिळू शकतो.

क्रमशः

आर.के.जुमळे,

अकोला

 

 

%d bloggers like this: