आंबेडकरी जनतेनी एकजूट व्हावे

28 Sep

शिवसेना व भाजप यांची २५ वर्षापासून अधिक काळ असलेली युती अखेर तुटली. हे दोन्हीही पक्ष हिदुत्वाच्या मुद्द्यावर एकत्र आले होते. १९९५ मध्ये त्यांनी महाराष्ट्राची सत्ता मिळवली होती. इतर वेळेस ते विधानसभेत प्रमुख विरोधी पक्ष म्हणून वावरत होते. आताच्या २०१४च्या लोकसभेत प्रचंड मताने निवडून येवून केंद्रातील सत्ता हस्तगत केली. सत्तेच्या जोरावर त्यांनी महाराष्ट्रात व देशात मनुवादी चळवळ आणखी बळकट केली. याच काळात बाबरी मस्जिद पाडून देशात हिंसाचाराचे व दहशतवादाचे वातावरण निर्माण केले.

दुसरीकडे कॉंग्रेस व राष्ट्रवादी कॉंग्रेस यांची सुध्दा गेल्या १५ वर्षापासूनची आघाडी संपुष्टात आली. ह्या दोन्हीही घटना आंबेडकरी जनतेला अत्यंत महत्वाच्या आहेत.

आता २०१४च्या येणाऱ्या विधानसभेत भाजप, शिवसेना, कॉंग्रेस व राष्ट्रवादी कॉंग्रेस या प्रमुख पक्षात व इतर लहान पक्ष जसे महाराष्ट्र नवनिर्माण सेना, शेतकरी कामकरी पक्ष, समाजवादी पक्ष यांच्यात जोरदार चुरस निर्माण होईल. त्यामुळे मतांची विभागणी होणे अपरिहार्य आहे. याचा फायदा  आंबेडकरी जनतेनी निश्चितच घ्यायला पाहिजे. अन्यथा वेळ निघून गेली की साप निघून गेल्यावर फरकांडी झोडपत बसण्यासारखे होईल.

आता फुटीर व तत्वहीन आंबेडकरी नेत्यांची मात्र फरफट सुरु झाली आहे. इकडे जावे की तिकडे जावे अशा संभ्रमात ते सापडले आहेत. भाजप, शिवसेना, कॉंग्रेस व राष्ट्रवादी कॉंग्रेस यांनाही प्रचारात मिरवायला निळा झेंडा पाहिजे असते. त्यामुळे ते प्रत्येक गटाला आमिष दाखवीत आहे. मलिंदा कुठे खायला मिळेल याची चाचपणी केल्यावर हे आंबेडकरी गट कुठेतरी घरोबा करणार आहेत, ऐवढे मात्र नक्की!  परंतु आपण सर्व गटांनी एकत्र येऊन निवडणूका लढवाव्यात अशी कुणाचीही मानसिकता नाही. त्यामुळे कोणतेही गटनेते एकत्र येतील अशी सुतराम शक्यता नाही. नेते एकत्र येऊ शकत नाहीत. म्हणून चूप बसण्यापेक्षा जनतेनी एकत्र येऊन या गट नेत्यांना धडा शिकविण्याची हीच एक नामी संधी चालून आली आहे. अशी संधी परत येईल कि नाही काही सांगता येत नाही.

बाबासाहेब म्हणाले ह्लोते की, आपल्या प्रगतीसाठी जिच्यावर आपण अवलंबून राहू शकू अशी एकच गोष्ट आहे व ती म्हणजे राजकीय शक्ती हस्तगत करणे. आपल्या मुक्तीचा तो एकच मार्ग आहे. याबद्दल तर मला मुळीच संदेह नाही व या शक्तिशिवाय आमचा सर्वनाश होईल. (अ.भा.दलित वर्ग परिषद, नागपूर १८,१९ जुलै १९४२) म्हणून राजकीय शक्ती हस्तगत करायला पाहिजे ही गोष्ट निर्विवाद sस्पष्ट आहे.

डॉ. बाबासाहेबांनी घटना समितीत अथक संघर्ष करुन सर्वसामान्य बहुजन समाजासाठी प्रौढ मतदानाचा अधिकार मिळवीला. तेव्हा आचार्य कृपलानी बाबासाहेबांना म्हणाले होते की, ‘तुमचे लोक गरीब असतात. तेव्हा त्यांचे मत विकत घेऊन आम्ही सरकार बनवू.’ यावर डॉ. बाबासाहेब म्हणाले की, ‘आमच्या लोकांना जेव्हा मताची किंमत कळेल ना तेव्हा ते स्वत:च सरकार बनवतील. तेव्हा तुम्ही कंगाल व दरिद्री व्हाल.’ म्हणून इतक्या वर्षानंतर आतातरी लोकांना आपल्या मताची किंमत कळायला काही हरकत नाही.

यासाठी मात्र समाजातील बुद्धिजिवी वर्गाने पुढाकार घेणे क्रमप्राप्त आहे. कारण बुद्धिजिवी वर्गाबाबत डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर “जातिभेद का उच्छेद” (Annihilation of Caste) या पुस्तकात लिहितात की, “प्रत्येक देशामध्ये बुद्धिजिवी वर्ग प्रभावशाली असतो. जो सल्ला व नेतृत्व देऊ शकतो. देशातील अधिकांश जनता विचारशील व क्रियाशील नसतात. ते बुद्धीजीवी वर्गाचे अनुकरण करून त्या मार्गाने जात असतात. म्हणून त्या देशाचे समाजाचे भविष्य बुद्धिजिवी वर्गावर अवलंबून असते. बुद्धिजिवी वर्ग चांगला किंवा वाईट असू शकतात. बुद्धिजिवी वर्ग इमानदार, स्वतंत्र व निष्पक्ष असेल तर समाजाला संकटकाळी मार्ग काढून योग्य मार्गदर्शन करू शकेल. समाजाला सहाय्य करू शकेल. पथभ्रष्ट लोकांना ते चांगल्या मार्गावर आणू शकतात.”

      बुद्धीवाद्यांच्या संदर्भात एक तत्वचिंतक जॉर्ज ओरवेल (George Orwell)  म्हणतात की, “History is continuously re-written by those peoples who control the present.” म्हणजे इतिहासाचे सतत पुनर्लेखन करणारे लोकच वर्तमानकाळाला नियंत्रित करीत असतात. अशी क्षमता ज्या समाजातील बुद्धीवाद्यांमध्ये असते तेच लोक इतिहासाचे पुनर्लेखन करू शकतात. म्हणून हा तत्वचिंतक पुढे म्हणतो की, Those who controls present, controls the past. Those who controls past, controls the future” म्हणजेच जो वर्तमान काळाला नियंत्रित करतो, तो गतकाळाला नियंत्रित करतो. जो गतकाळाला नियंत्रित करतो, तो भविष्यकाळाला नियंत्रित करतो.

      डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर असे एक बुध्दिवंत झाले की, ज्यांनी हजारो वर्षापासून चालत आलेला अस्पृश्यतेचा प्रवाह रोखून धरला व इतिहासालाच बदलून टाकले. काय अशी किमया करण्याची हिंमत आजचा बुद्धीवंतवर्ग दाखवू शकेल? त्याकाळी बाबासाहेब एक बुद्धीवंत होते. आतातर समाजात डॉक्टर्स, इंजिनिअर्स, वकील, प्राध्यापक, साहित्यिक, जिल्हाधिकारी, जिल्हा पोलीस अधीक्षक सरकारी-निमसरकारी, प्रशासकीय उच्चपदस्थ सेवेत असेलेले अथवा निवृत झालेले असे अनेक बुध्दिवंत व विचारवंत निर्माण झालेले आहेत. हे सारे लोक आंबेडकरी चळवळीचे लाभार्थी आहेत. डॉ. बाबासाहेबांच्या संकल्पनेप्रमाणे समाजामध्ये हजारो वकील, डॉक्टर्स, इंजिनिअर्स झाले असल्यामुळे समाज आता प्रगल्भ झालेला आहे यात वाद नाही.

’समाजाला आणीबाणीच्या काळात दिशा देण्याचे काम करतो तो बुध्दिजिवी’ अशी व्याख्या डॉ. बाबासाहेबांनी ’ऍन निहिलेशन ऑफ कास्ट’ या पुस्तकात केली आहे. सध्या आणीबाणीची वेळ निश्चित आली आहे. कारण ज्या राजकीय पक्षाचा प्रभाव असतो, त्या पक्षाच्या विचारधारेवर आधारित चळवळ वाढत असते. म्हणूनच हिंदुत्वाची चळवळ जोमाने फोफावलेली आहे व  त्यामानाने आंबेडकरी चळवळ मागे पडली आहे. उद्या संसदीय लोकशाहीच्या ऐवजी अध्यक्षीय प्रणाली देशात आली तर नवल वाटणार नाही. कारण आर.एस.एस.ने भारतीय संविधानाच्या विरोधात निवडणुकीच्या निकालाआधी पंतप्रधान जाहीर करून व त्याला निवडून आणून तसा प्रयोग यशस्वी करून दाखविला आहेच! तसे झाले तर या देशाचा अध्यक्ष नेहमीच हिंदुत्ववादी आर.एस.एस.चा असेल यात शंका नाही. कारण त्यावेळी अध्यक्षासाठी पूर्ण देश एकच मतदारसंघ असल्याने ज्या चळवळीचा प्रभाव जास्त त्यांचाच अध्यक्ष बनेल यात शंका नाही.

म्हणून आता आंबेडकरी चळवळीचा राजकीय प्रभाव निर्माण करणे आवश्यक झाले आहे. १९५७च्या सार्वत्रिक निवडणुकीत रिपब्लिकन पार्टीने महाराष्ट्रात १६ आमदार व देशात ९ खासदार निवडून आणून दबदबा निर्माण केला होता. तसेच वातावरण आता का निर्माण होऊ शकत नाही. होऊ शकते…! पण त्यासाठी बुध्दिवंत व विचारवंतांनी एकजुटीने सक्रीय होणे आवश्यक आहे.

महाराष्ट्रातील विधानसभा मतदार संघांचे विश्लेषण केल्यास केवळ बौद्धांचे 25-30 टक्के मतदान असलेले 31 मतदार संघ व 10-20 टक्केमतदान असलेले 158 मतदार संघ महाराष्ट्रात आहेत. म्हणून या मतदार संघात तरी आंबेडकरी मतदार प्रभाव पाडू शकतात एवढे मात्र नक्की!

त्यासाठी आपल्याला एक प्रयोग करून पाहावा लागेल. प्रत्येकांनी एव्हाना आपापल्या गटाचे उमेदवार प्रत्येक विधानसभा मतदार क्षेत्रात उभे केलेले दिसेल. कोणी अपक्ष म्हणून उभे असतील. कोणी भाजप, शिवसेना, कॉंग्रेस व राष्ट्रवादी कॉंग्रेस यांना पाठींबा दिला असेल. अशा परिस्थितीत त्यात्या मतदारसंघात बुद्धिवादी व विचारवंत लोकांच्या समित्या स्थापन करून एकमताने ज्या क्षेत्रात ज्यांचा चांगला प्रभाव असेल असा योग्य उमेदवार निवडावा व त्यालाच मतदान करण्याचे लोकांना आवाहन करावे. आंबेडकरी चळवळीच्या विरोधात काम करणाऱ्या तत्वहीन उमेदवाराला मात्र कटाक्षाने निवडू नये, एवढी मात्र खबरदारी घ्यावी.

      आपल्या समाजातील नोकरीदार वर्ग जसे तलाठी, ग्रामसेवक, शिक्षक, विद्युत मंडळाचा तांत्रिक कर्मचारी, आरोग्य विभागाचा कर्मचारी, शेती विभागाचा कर्मचारी असे अनेक विभागाचे शासकीय कर्मचारी खेड्यापाड्यापर्यंत काम करीत आहेत. अशा लोकाना खेड्यापाड्यात मान असतो. म्हणून त्यांनी जमेल त्या मार्गाने सक्रियपणे पण गुप्त पध्दतीने प्रचार व प्रसार करावा. कारण खेड्यापाड्यात गठ्ठा मतदान असते.

तसेच आज वृतरत्न सम्राट, विश्वरत्न सम्राट, जनतेचा महानायक, लोकनायक असे प्रिंट मिडीया आणि लॉर्ड बुध्दा टी.व्ही. व आवाज इंडिया सारखे इलेक्ट्रॉनिक मिडीया निर्माण झाले आहेत. यांचा सुध्दा प्रचार व प्रसार करण्यासाठी मोलाचा हातभार लागेल. समाजातील विद्यार्थी, युवक, महिला, कामगार, व्यावसायिक, नोकरीदार, साहित्यीक, विचारवंत, बुध्दिवंत, निवृतकर्मचारी/अधिकारी अशा सर्व घटकांचा या कार्यामध्ये सहयोग घ्यावा लागेल. त्यामुळे समाजात नविन उत्साह निश्चितच संचारेल आणि समाज एकजूट व्हायला वेळ लागणार नाही. प्रामुख्याने तरुणवर्ग निश्चितच हिरीरीने भाग घेऊन या कामात झोकून देतील असा विश्वास वाटतो. यातूनच नवीन नेतृत्व निर्माण होईल. मतदानापासून दूर राहणारा व उदासीन असणारा मतदार सुध्दा उत्साहित होतील. समाजातील सर्व वर्ग तन, मन, धनाने शक्ती निर्माण करुन संपुर्ण ताकद या उमेदवाराच्या मागे लावतील व अशा प्रकारे ’बहुजन शासनकर्ती जमात अभियान’ राबविण्यास सुरुवात होईल असे वाटते.

बाबासाहेब म्हणायचे की, ’मिठ-मिरचीसाठी आपले मत विकू नका. कारण तुमच्या मतामुळे सरकार बनत असते.’ परंतु आपण पाहतो की, काही लोक सर्रासपणे मते विकत असतात. बाबासाहेबांचे पुतळे, विहार बांधण्यासाठी सुध्दा पैशाची मागणी करायला मागेपुढे पाहत नाहीत. म्हणजे आता प्रत्यक्ष बाबासाहेबांना सुध्दा पुतळ्यांच्या रुपात विकायला काढल्याचे चित्र कुठे कुठे दिसत आहे. धनदांडगे विरोधी उमेदवार दारु पाजतात, पैसे देतात, कपडे-लत्ते देतात अशा लालचेला काही लोक बळी पडून आपले बहुमोल मते त्यांना देतात. हे एक कटू सत्य आहे. तरी या बाबतीत मात्र जागरूक राहावे लागेल. काही ठिकाणी समाजातील सरपंच, पोलिसपाटील किंवा इतर अशा सन्मानिय पदावर काम करणारे व ज्यांच्या मागे गठ्ठा मतदान असते अशा लोकांना इतर पक्षाचे लोक ऎनकेन प्रकारे दबावात आणून स्वकिय पक्षांच्या उमेदवाराविरुध्द मते देण्यास भाग पाडीत असतात. अशा लोकांच्या बाबतीत सुध्दा लक्ष ठेवावे लागेल.

शेवटी डॉ. बाबासाहेबांचे २० जुलै १९४२ चे अखिल भारतीय दलित वर्ग परिषद नागपूर येथील भाषण अत्यंत प्रेरणादायी  आहे. ते सर्वांनी लक्षात ठेवावे. त्यांनी म्हटले होते की, “तुम्हाला माझ्या संदेशाचे अंतीम शब्द हेच आहे की, शिका, संघर्ष करा आणि संघटीत रहा. स्वत:च्या सामर्थ्यावर विश्वास ठेवा आणि कधिही निराश होऊ नका.” म्हणजे डॉ. बाबासाहेबांची शासनकर्ती जमात बणण्याची संकल्पना वास्तवात उतरविण्यास कठीण जाणार नाही.

दया पवार हे क्रांतीसाठी प्रवृत्त करतांना लिहितात,

“प्रखर तेजाने तळपणारा सूर्य केव्हाच अस्तास गेला,

ज्या काजवांचा तुम्ही जयजयकार केला,

ते केव्हाच निस्तेज झाले,

आता तुम्हीच प्रकाशाचे पुंजके व्हा,

अन् क्रांतीचा जयजयकार करा.”

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: